Thứ trưởng Đặng Huy Đông: ‘BOT chứa rủi ro tham nhũng lớn nhất’

duanempirecity.info – Điều lạ là dân tính được 1 số con số nhưng cơ quan nhà nước lại không tính được, và 1 sốh làm BOT giai đoạn này đầy các rủi ro cho tham nhũng, theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông.

Bên lề Tọa đàm “Giảm gánh nặng giá thành, thúc đẩy công ty tư nhân phát triển” do Cổng Thông tin Điện tử Chính phủ tổ chức sáng ngày 23-8, Thứ trưởng Đặng Huy Đông đã có cuộc thảo luận có báo chí về vấn đề nóng BOT này.

Theo ông vì nguyên nhân gì mà các dự án BOT được triển khai thời gian qua lại bộc lộ bất cập bởi thế?

Theo quan điểm của Bộ kế hoạch và Đầu tư, thu phí các con phố BOT cũng là 1 dạng thu thuế. Thông thường khi Nhà nước làm các con phố thì thu thuế của xã hội, nhân dân để vào ngân sách và Nhà nước sẽ thực hiện.

Tuy nhiên, trong điều kiện ngân sách không đủ thì để công ty, người sử dụng các con phố giao thông trả tiền trước và làm tuyến các con phố này.

Khi làm các dự án BOT trước đấy, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có các cảnh báo, từ năm 2009 đã nêu ra vấn đề về sự chuẩn mực trong triển khai 1 số dự án BOT. Tôi cũng đã từng nêu ra cảnh báo rằng BOT chứa đựng rủi ro tham nhũng lớn nhất.

Với dự án BOT, nếu làm đúng và làm tốt sẽ rất có lợi cho mọi quốc gia, và nhiều quốc gia đã làm thành công. Tuy nhiên, nếu làm không nghiêm ngặt, đúng quy trình và nới lỏng thì rủi ro tham nhũng là lớn nhất trong toàn bộ.

Vậy ông nhìn nhận thế nào về các “rủi ro tham nhũng” mà 1 số dự án BOT đang triển khai?

Cách làm BOT giai đoạn này là theo kiểu, tôi thấy anh và giao cho anh, cứ có quan hệ là duyệt hết và nhận xét rất chung chung. Tính toán giá thành đầu vào, dù tăng gấp đôi, cũng không có con số chứng minh. Rồi để được thu nhiều hơn thì hạ lưu lượng xe xuống, tù mù về đếm xe, sau đưa ra mức thu phí cao nhất, có thời gian dài nhất.

Tôi thấy lạ là vì nguyên nhân gì mà người dân, các người lẽ thường cũng có thể tính toán 1 số con số để ra được kết quả là làm con các con phố ấy hết bao nhiêu tiền.

Và cả hạ tầng bên các con phố, người dân có thể biết các miếng đất hai bên các con phố, giá cả thế nào.

Vậy mà vì nguyên nhân gì mà cơ quan quản lý lại không tính ra được. Sau đấy giao hết cho tư nhân làm BOT, làm giao thông công cùng, không chỉ các con phố mà là đất đai, nếu không rõ ràng và minh bạch thì sẽ phát sinh tham nhũng.

Không hiểu vì nguyên nhân gì mà chỉ vấn đề đếm các con phố, đã nêu ra rất nhiều nhưng vẫn để đấy. Thậm chí có trường hợp như ở các con phố Pháp Vân Cầu Giẽ, 1 cổ đông muốn đặt camera để đếm các con phố, cũng là bảo vệ ích lợi cổ đông nhưng lại không được.

Hay chuyện thu phí ở các con phố tránh Tào Xuyên (Thanh Hóa), tôi cũng đã từng về đấy rồi, đi trực tiếp 3 ngày 3 đêm để đếm các con phố và viết báo cáo. Hoàn toàn có thể tính ra được có lưu lượng ấy bao nhiêu năm thì thu được xong phí.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan đưa ra chính sách bán hàng về PPP, nhưng vẫn có các vận hành lobby cho chính sách bán hàng đấu thầu được đưa ra. Quan điểm của họ là đấu thầu mất thời gian và cứ chỉ định (chỉ định thầu – PV) cho ông này ông kia làm là xong, là có các con phố.

Vấn đề đặt ra là vì nguyên nhân gì mà các bất cập trong triển khai BOT đã được nhiều cơ quan chỉ ra, nhưng vẫn không truy được trách nhiệm?

Tại sao lại không truy được trách nhiệm? Rõ ràng có thể làm được việc này. Nhà nước phải bỏ tiền ra để tính toán 1 số giá thành, thuê chuyên gia danh tiếng, giải đáp quốc tế có dự án lớn. Có thể chọn lọc để làm mẫu cho vài dự án, chọn 1 hai cung các con phố để phân tích, khảo sát, đưa ra chuẩn mực.

Bao gồm tính toán giá thành, tiên đoán lưu lượng giao thông. Thậm chí có thể thuê ba đơn vị khác nhau để chắc chắn tính độc lập, sau đấy mới tổ chức đấu thầu, ai có năng lực, bí kíp thực sự thì người đấy mới được làm.

Cơ quan Nhà nước luôn nói rằng hài hòa lợi ích 1 số bên, người dân dựa vào cơ quan quản lý nhà nước để kiểm soát. Nhưng thế nào là hài hòa? Hài hòa phải trong sự tường minh, muốn hài hòa vì nguyên nhân gì mà lại không tường minh?

Còn giai đoạn này, hài hòa lợi ích nhưng lại chẳng thể công khai giá thành thi công bao nhiêu, không công khai lưu lượng xe đi trên các con phố. Tại sao phải giấu giếm? Chừng nào còn tù mù thì còn thiếu minh bạch, là không hưởng ứng được.

Chúng tôi cần sự đồng thuận của xã hội và Chính phủ, để ủng hộ cho việc quản lý đấu thầu và quản lý 1 số đơn vị thi công trong đấy BOT là lĩnh vực cần phải đúng chuẩn mực.

Chúng tôi đã nêu ra, đã cảnh báo và phản đối 1 sốh làm BOT như giai đoạn này, nhưng đến giờ chứng minh toàn bộ, các gì chúng tôi nói đã không làm và đang bộc lộ bất cập.

Còn nhiều dư địa để giảm phí cho công ty

Trong cuộc Tọa đàm, thứ trưởng Đông cho rằng giá thành đang là 1 trong các gánh nặng lớn nhất của công ty. Do vậy, bên cạnh việc thi công Chính phủ điện tử, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, thì hiện có nhiều dư địa để 1 số cơ quan quản lý Nhà nước giảm giá thành cho công ty.

Lấy ví dụ từ việc thu phí ở 1 số dự án BOT, ông Đông cho rằng đấy là 1 trong các loại giá thành không hợp lý mà giai đoạn này cả xã hội, công ty phải chịu đựng.

Nguyên do là bởi quá trình triển khai 1 số dự án BOT đã không thực hiện theo qui định, chuẩn mực khi không công khai 1 số giá thành.

Chính sự “tù mù”, “giấu giếm” tài liệu và thiếu tường minh đang khiến cho 1 số dự án BOT càng ngày càng bộc lộ các bất cập và các hệ lụy lớn cho xã hội và người dân.

NGỌC AN (ghi)

Vị trí căn hộ Empire City tọa lạc ở dọc các con phố Mai Chí Thọ (Đại Lộ Đông Tây) ở Khu công dụng số 2 (2B) phía Nam khu lõi trọng điểm khu thành thị Thủ Thiêm, quận 2, TP. HCM, ven sông Sài Gòn. Tìm hiểu thêm tiện ích căn hộ Empire City https://duanempirecity.info/#tien-ich-empire-city

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/cho-thue-can-ho-quan-2/cho-thue-can-ho-masteri-thao-dien/