Tăng thuế VAT, ngân sách thêm tiền, người nghèo thêm tổn thương

duanempirecity.info – Tăng thuế VAT sẽ đẩy thêm gánh nặng cho người nghèo. Ngân sách dù có thêm tiền nhưng có thể “dung dưỡng” cho hiện trạng chi “vung tay quá trán”, bởi thế các chuyên gia khuyến cáo cần thận trọng.

Có thật sự theo “thông lệ quốc tế”?

Tiến sĩ Phạm Thế Anh, 1 chuyên gia kinh tế độc lập, cho biết có lý lẽ thuế VAT của Việt Nam hiện đang khá thấp nên cần tăng lên cho đúng có “thông lệ quốc tế” là 1 điều phải coi lại.

Ông Thế Anh cho rằng Bộ Tài chính đã cố tình “chọn các quốc gia có VAT cao hơn để trích dẫn” trong khi điều cần lưu ý là ở các quốc gia đây, khi tăng thuế VAT họ sẽ thường miễn hoặc giảm các sắc thuế khác.

Chẳng hạn, nhà nước sẽ giảm các loại thuế lương bổng công ty, lương bổng cá nhân xuống.

Hơn nữa, thuế VAT cũng có nhiều mức khác nhau, “các hàng thiết yếu như lương bổng thực thực phẩm, quần áo, thuốc men thì bằng 0 hoặc rất thấp”, ông Thế Anh cho biết.

Để có thể xem mức độ hợp lý theo “thông lệ quốc tế”, tiến sĩ Phạm Thế Anh cho rằng trước tiên phải so sánh tổng mức thu/GDP có các quốc gia khác, độc đáo là có các quốc gia trong khu vực.

Về điều này, ông Phạm Thế Anh cho rằng các quan chức cũng đã thừa nhận mức thu của Việt Nam cao hơn các quốc gia trong khu vực.

Chẳng hạn, theo 1 báo cáo của VCCI, các quy định đâyng bảo hiểm ở mức cao tới 32,5% mức lương bổng tháng trong khi các quốc gia như Malaysia chỉ 13%, Philippines 10% hay Indonesia chỉ 8%.

“Do vậy, cải cách thuế thì phải cân nhắc cách tân trọn vẹn cấu trúc thuế, muốn tăng cái này thì cũng phải giảm cái khác sao cho tổng thu/GDP giảm đi, chứ không chỉ có tăng”, tiến sĩ Phạm Thế Anh nói.

3 nguyên do cần thận trọng khi tăng thuế VAT

Theo tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh, Đại học Fulbright Việt Nam, thuế VAT tóm lại có tính “lũy thoái”, do vậy khi tăng sẽ đánh vào người lương bổng thấp nặng nề hơn.

Lý do là, có người tiêu dùng, bất kể lương bổng cao hay thấp, đều phải đâyng cộng 1 mức thuế VAT cho cộng 1 sản phẩm chịu thuế.

Nhưng vì người lương bổng thấp phải dành 1 tỷ trọng lương bổng lớn hơn cho tiêu dùng nên gánh nặng thuế họ phải chịu sẽ chiếm 1 tỷ trọng cao hơn so có lương bổng.

“Tăng thuế VAT vì vậy sẽ làm người lương bổng thấp bị tổn thương nhiều hơn, do vậy khó được đâyn nhận dưới góc độ công bằng”.

Lý do thứ hai, theo tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh, thành viên của Tổ giải đáp Kinh tế của Thủ tướng, tỉ trọng đâyng góp của VAT trong tổng thu ngân sách của Việt Nam hiện đã cao hơn hẳn so có các nước EU – là các nước có thuế suất VAT thuộc nhóm cao nhất địa cầu.

Tính toán của ông Tự Anh cho thấy, có thuế suất VAT phổ thông giai đoạn này là 10%, thì VAT đã chiếm tới 27,5% tổng thu ngân sách của Việt Nam.

Trong khi đây, có mức thuế suất phổ thông trung bình cao hơn hẳn (21,3%), VAT cũng chỉ chiếm trung bình 21,4% tổng thu ngân sách của các nước EU (xem 2 đồ thị bên dưới).

Điều này cũng ngụ ý rằng, việc tăng thuế suất VAT không dĩ nhiên cải thiện vai trò của sắc thuế này trong tổng ngân sách.

Một trong các nguyên do mà Bộ Tài chính nêu ra, đã được báo Tuổi Trẻ Online phản ánh, cần phải tăng thuế VAT chính là nhằm bảo đảm “an toàn tài chính”, cụ thể khi nợ công tăng cao thì các quốc gia, kể cả các nước phát triển, đều có xu hướng tăng cường thuế gián thu như thuế VAT.

Theo tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh, lý do của nợ công và thâm hụt ngân sách nặng nề ở Việt Nam không phải do thiếu khả năng huy động ngân sách mà do hiệu quả chi ngân sách thấp.

Cụ thể, tỉ lệ chi ngân sách của Việt Nam hiện đã lên tới 28-29% GDP, 1 mức được coi là “rất cao”.

Chính bởi thế, theo tiến sĩ Tự Anh, việc tăng thuế VAT để tăng thu ngân sách không các “không giải quyết được gốc rễ của vấn đề mà còn tạo điều kiện và dung dưỡng cho việc chi ngân sách ‘vung tay quá trán’ hay các dự án nghìn tỷ đắp chiếu và kém hiệu quả”.

Tỉ trọng thu thuế VAT trong tổng thu ngân sách của các quốc gia. Nguồn dẫn từ tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh.
Mức thuế suất phổ thông của các quốc gia trên địa cầu. Nguồn dẫn từ tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh.

HOÀNG PHI

Vị trí căn hộ Empire City tọa lạc ở dọc đường Mai Chí Thọ (Đại Lộ Đông Tây) ở Khu công dụng số 2 (2B) phía Nam khu lõi trọng điểm khu thành phố Thủ Thiêm, quận 2, TP. HCM, ven sông Sài Gòn. Tìm hiểu thêm tiện ích căn hộ Empire City http://duanempirecity.info/#tien-ich-empire-city

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/cho-thue-can-ho-quan-2/cho-thue-can-ho-masteri-thao-dien/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *